* عوامل زيان آور و خطرناك در مشاغل ساختمان سازي *

كار در ارتفاع:

          در صنعت ساختمان‌سازي بيشترين حوادث منجر به مرگ در اثر سقوط از ارتفاع بوده است. كارگراني كه حاضر به استفاده از كمربند ايمني هنگام كار در ارتفاع نيستند و يا كارفرماياني كه حاضر به تهيه اين‌گونه وسايل براي كارگران خود نيستند، بايد تاوان سنگين اين سهل‌انگاري را بپردازند. گاهي اوقات كارگران به خاطر اينكه خودي نشان دهند بدون كمربند ايمني مانند بندبازان سيرك، از روي اسكلت‌بندي ساختمان‌هاي بلند به اين سو و آن سو مي‌روند. گاهي اوقات داربست‌ها نيز عامل اصلي سقوط افراد هستند. گاهي داربست‌ها بدون توجه به اصول ايمني نصب مي‌شوند و در جاي خود محكم نشده‌اند و فرد نيز از طناب مهاركننده استفاده نمي‌كند كه اين امر ممكن است سبب سقوط از ارتفاع شود. كمربندهاي ايمني و تسمه‌هايي كه روي شانه مي‌افتد بايد از چرم محكم يا برزنت يا ساير مواد مقاوم ساخته شوند. حداقل پهناي كمر بند ايمني بايد 12 سانتي‌متر و حداقل ضخامت آن 6 ميلي‌متر باشد و در برابر نيروي كششي استقامتي بيش از 1150 كيلوگرم داشته باشد . اين كمربندها و متعلقات آن بايد مرتب مورد بازبيني و بررسي قرار گيرند. همچنين طناب‌هاي مهار بايد از كنف بسيار مرغوب يا جنس مشابه باشند و مقاومت آنها در برابر پاره شدن از 1150 كيلوگرم كمتر نباشد .

* حفاري:

كارگراني كه بدون توجه به مسائل ايمني شروع به گودبرداري و يا حفاري چاه‌ها مي‌كنند، معمولاً قرباني بي‌توجهي خود مي‌شوند. گاهي در اخبار مي‌شنويم كارگراني در اثر ريزش چاه در آن مدفون شده و يا در اثر گودبرداري زير آوار مانده‌اند. بنابراين كارگران قبل از شروع كار، تمام خطرات را بايد بررسي كنند و بعد با رعايت نكات ايمني مشغول كار شوند. استفاده از طناب مهار كه يك سر آن به كمر چاه كن و يك سر آن به نقطه مطمئني در بيرون چاه بسته شده است، در مواقع خطر مي‌تواند به بيرون كشيدن فرد از چاه كمك زيادي كند. استفاده از كلاه ايمني براي كساني كه به داخل چاه مي‌روند ضروري است. همچنين بايد مراقب كمبود اكسيژن و يا استشمام گازهاي خطرناك چاه‌هاي فاضلاب و... باشند.

* خطر برق گرفتگي:

برق گرفتگي بيشتر در اثر كار با ابزارها و تجهيزات برقي كه داراي نقص هستند، اتفاق مي‌افتد. گاهي نيز استفاده از كابل‌هاي سيار پوسيده كه در قسمت‌هايي بدون عايق و پوشش مناسب هستند، مي‌تواند سبب برق گرفتگي شود . بنابراين لازم است كليه تجهيزات برقي به طور مرتب بازرسي شوند و افراد نيز از دستكش عايق در برابر برق استفاده كنند.

* ماشين‌ها و وسايل حمل و نقل:

بولدوزر‌ها، لودرها، جرثقيل‌ها و ساير ماشين‌هاي مكانيكي كه در صنايع ساختمان‌سازي به كار مي‌روند، هر سال موجب كشته شدن تعداد زيادي از كارگران اين صنعت مي‌شوند. حتي آمار‌ها نشان مي‌دهند كارگراني كه در ساخت جاده‌ها و خيابان‌ها مشغول هستند نيز در اثر تصادف با ماشين‌هاي عبوري جان خود را از دست داده‌اند. توصيه مي‌شود لباس كار اين افراد به رنگ زرد، نارنجي يا قرمز با نوارهاي فسفري و شب‌رنگ انتخاب شود. همچنين ضروري است براي كليه ماشين‌هاي كار ساختماني، آلارم دنده عقب و چراغ گردان براي وقتي كه ماشين به سمت عقب مي‌راند، نصب شود.

* شرايط جوي:

كار در تابستان و زمستان براي كارگران ساختماني بسيار سخت و جانفرسا است. گرماي هوا و از دست دادن آب بدن در اثر تعريق مي‌تواند سبب بروز مشكلاتي در اين افراد شود. كرامپ عضلاني ناشي از گرما، خستگي ناشي از گرما و گرمازدگي از عوارض مهم كار در گرما است. بنابراين بايد به اين نكته توجه داشت كه كارگران جوان و تازه كار را در بدو استخدام در محيط‌هاي گرم به كار مشغول نكرد و روند تطابق آن‌ها را در نظر گرفت. همچنين مصرف آب آشاميدني خنك به همراه كمي‌نمك ، آب ليموي تازه و ويتامين ث براي اين گونه كارگران بسيار ضروري است. در زمستان‌ها نيز سرما مي‌تواند صدمات جدي به اين كارگران وارد كند . استرس‌هاي سرمايي مي‌توانند موجب انقباض عروق خون و فيبريلاسيون بطني در قلب شوند. همچنين كهير ناشي از آزاد شدن هيستامين در سرما و اريتم‌هاي ناشي از سرما در پوست كارگراني كه در محيط سرد كار مي‌كنند مشاهده مي‌شود. از اين رو لازم است به اين كارگران لباس‌هاي گرم، نوشيدني‌ها و غذاهاي گرم داد و يا درجه حرارت محيطي را به 18 تا 20 درجه سانتي گراد رساند. به طور كلي توصيه شده كارگران چاق، داراي صرع، ديابت، ناراحتي قلبي، كارگران بيماري كه سرما موجب تشديد بيماري آنها مي‌شود (آنژين صدري، انفاركتوس ميوكارد، آسم، تب يونجه)، كارگراني كه اختلالات تنظيم درجه حرارت بدن دارند (هيپوتيروئيدي , نارسايي آدرنال و سيروزي‌ها)، افرادي كه به اختلالات عروقي دچار هستند و كساني كه تحت عمل جراحي پوستي قرار گرفته‌اند، در كارهاي ساختماني در محيط‌هاي سرد به كار گرفته نشوند.

* حمل و نقل بارهاي سنگين:

جابه‌جا كردن مصالح ساختماني، كيسه‌هاي سيمان و گچ، سطل‌هاي قير و ساير مصالح و تجهيزات براي ساخت و ساز باعث شيوع اختلالات اسكلتي عضلاني مانند كمر درد در بين كارگران مشاغل ساختماني شده است. استفاده از وسايل مكانيكي حمل بار، جابه‌جا كردن بارها به صورت مشترك و يا تقسيم بارهاي سنگين به چند بار سبك مي‌تواند موثر باشد.

* سقوط اجسام:

سقوط اجسام مانند ابزارها، آجر، تير آهن و ... نيز حوادثي با ضريب بالا را رقم مي‌زنند. بنابراين كارگران ساختماني كه در ساخت و سازهاي عمودي مشغول به كار هستند، بايد از كلاه ايمني استفاده كنند.

* وضعيت‌هاي بدني نامطلوب:

كمر و گردن و مچ دست خميده براي مدت زمان طولاني در كارهاي ساختماني علت اصلي اختلالات اسكلتي عضلاني هستند. اين افراد بايد قبل از شروع به كار 10 دقيقه به انجام نرمش‌هاي ملايم براي گرم كردن عضلات و بدن خود بپردازند. نرمش‌هاي كششي آرام و بدون انجام حركات سريع و ناگهاني در ابتداي كار، بين كار و انتهاي كار، اثر بسيار زيادي در حفظ سلامتي اين كارگران دارد.

* مشكلات پوستي:

در اين نوع مشاغل تماس پوست با موادي مانند سيمان و آهك و ساير مواد محرك موجب ايجاد درماتيت‌هاي شغلي و زخم‌هاي پوستي مي‌شود كه براي پيشگيري از اين عوارض استفاده از دستكش‌هاي حفاظتي توصيه مي‌شود.‌


منبع : سایت ایمنی و بهداشت حرفه ای مشهد www.hse1.blogfa.com